direct naar inhoud van 5.3 Cultuurhistorie
Plan: Bestemmingsplan Asselsestraat 200
Status: vastgesteld
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0200.bp1118-vas1

5.3 Cultuurhistorie

5.3.1 Cultuurhistorische waarden

Vanwege de ligging van het plangebied binnen een zone met een lage attentiewaarde, dient de ontwikkeling te passen in het historische lint met vrijstaande woningen, bestaande uit 1 bouwlaag met kap.

5.3.2 Archeologische waarden

Op de gemeentelijke archeologische beleidskaart 2006 ligt het plangebied binnen een zone met een hoge archeologische verwachtingswaarde. Dit betekent dat bij bodemingrepen groter dan 50 m² en dieper dan 50 cm (stedelijk gebied) een archeologisch bureauonderzoek verplicht is. Afhankelijk hiervan kan een veldonderzoek verplicht worden gesteld. Dit is geregeld via een dubbelbestemming 'waarden - archeologie hoog' in het bestemmingsplan of via de geldende monumentenverordening 2010.


Een archeologisch onderzoek kent vele vormen. In dit geval kan de bodemingreep door de archeologen van de gemeente Apeldoorn archeologisch begeleid worden.

afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1118-vas1_0005.png"

Afbeelding 5 - uitsnede archeologische beleidskaart 2006 (hoge verwachtingswaarde)

Korte beschrijving plangebied

Apeldoorn ontleent haar karakter aan de vorming van de stuwwal in de voorlaatste ijstijd (het Saalien). De stuwwal is het resultaat van een eeuwenlange stuwing van de bodem door het landijs. Dit landijs kon een dikte bereiken van meer dan 200 meter en dit verklaart dan ook de kracht die ontwikkeld moet zijn om deze stuwwal op te kunnen werpen. De stuwwal zelf kent een maximale hoogte van meer dan 90 meter. In de laatste ijstijd (het Weichselien) heeft het landijs Nederland niet bereikt. In deze periode heeft het klimaat een fluctuerend verloop, waarbij koude en iets warmere perioden elkaar afwisselen. Vooral tijdens koude perioden waar vegetatie nagenoeg ontbreekt en de bodem bijna permanent bevroren is heeft veel erosie plaatsgevonden. Door erosie langs de hellingen van de stuwwal ontstaan aan de monding van erosiedalen uitgestrekte daluitspoelingswaaiers. Het plangebied ligt op een relatief hooggelegen daluitspoelingswaaierafzetting of -glooiing. Op deze daluitspoelingswaaiers is vooral in een koude periode aan het einde van het Weichselien door de wind en de afwezigheid van vegetatie een laag dekzand afgezet. Met het begin van het Holoceen stijgt de gemiddelde jaartemperatuur en keert vegetatie terug. Tot aan de 17e eeuw maakte het gebied deel uit van uitgestrekte heidevelden. Het gebied is in de 17e eeuw ontgonnen en wordt Apeldoornse Enk genoemd. Door de bemesting met plaggen is een dik humeus dek ontstaan dat 0,6 tot 1 m dik is. Door de relatief hoge ligging en de aanwezigheid van een enkeerdbodem waardoor archeologische resten worden afgedekt, is de verwachting op het aantreffen van archeologische resten hoog.


In de nabijheid van het plangebied (straal circa 500 m) zijn verschillende waarnemingen bekend en archeologische onderzoeken uitgevoerd:

  • Vondsten met betrekking tot een Vroeg-Middeleeuws grafveld en een niet nader gespecificeerde oude woonkern (ARCHIS-waarneming 42204 en 401507).
  • Stenen werktuig uit het Mesolithicum (ARCHIS-waarneming 41681).
  • In de omgeving van het plangebied liggen verschillende grafheuvels uit het Neolithicum en de Bronstijd (ARCHIS-waarneming 42533 t/m 42536).
  • Circa 70 m ten noorden van het plangebied zijn tijdens het uitgraven van een kelder of fundering ijzerslakken, houtskool en gebakken leem aangetroffen. De ijzerbewerking vond plaats op of nabij de oever van de iets ten noorden gelegen Badhuisspreng, een beek die in de 14e eeuw is gereguleerd. De vondsten wijzen mogelijk op een oven en worden gedateerd in de Vroege Middeleeuwen (7e tot 10e eeuw, ARCHIS-waarneming 45080).
  • In de richting van het middeleeuwse centrum van Apeldoorn zijn bij een proefsleuvenonderzoek Vroeg-Middeleeuwse nederzettingsresten en resten van een grafveld aangetroffen (onderzoeksmelding 6401).


Conclusie
Voor de herziening van het bestemmingsplan voor de Asselsestraat 200 dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden. Een archeologisch onderzoek kent vele vormen. In dit geval kan de bodemingreep door de archeologen van de gemeente Apeldoorn archeologisch begeleid worden. In dit bestemmingsplan is een dubbelbestemming 'Waarden Archeologie – Hoog' opgenomen.