direct naar inhoud van 3.1 Landschap, cultuurhistorie en archeologie
Plan: Bestemmingsplan Landbouwontwikkelingsgebied Beemte-Vaassen
Status: voorontwerp
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0200.bp1063-von2

3.1 Landschap, cultuurhistorie en archeologie


Het landschap is het resultaat van een voortdurende wisselwerking tussen de ondergrond, de waterhuishouding, flora en fauna en menselijke ingrepen in de loop der eeuwen. De ondergrond was in eerste instantie bepalend voor de opbouw van het landschap. Later drukte de mens steeds meer zijn stempel op het landschap.


De beschrijving en de analyse in deze paragraaf is als volgt onderverdeeld:

  • het landschap;
  • cultuurhistorie;
  • archeologie.


3.1.1 Het huidige landschap (1)


Het LOG ligt geomorfologisch gezien tussen het Veluwemassief en de IJsselvallei in. Door deze ligging is een aantal karakteristieke landschapsverschillen aanwezig. Ten westen van het LOG zijn lage zandheuvels en -ruggen aanwezig, zichtbaar door glooiingen in het landschap. Ten oosten van het LOG zijn afzettingen van de IJssel te vinden. Het grootste deel van het LOG bestaat uit sneeuwsmeltwaterafzettingen, oftewel relatieve vlakke gronden tussen Veluwe en IJsselvallei. Centraal in het LOG ligt een ontgonnen veenvlakte die zich in het ruimtelijk beeld niet erg onderscheidt van de overige open gronden.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) - Informatiebundel schetsschuit (LOG (2007)

afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1063-von2_0004.jpg"


Het LOG kan landschappelijk gezien in vier delen worden onderverdeeld.

  • 1. Het noordelijke puntje van het gebied kenmerkt zich doordat het eigenlijk 'los' ligt van de overige delen van het LOG. Er is veel bebouwing en een rationele verkaveling.
  • 2. Het noordelijke deel tot aan de Geerstraat kenmerkt zich door de openheid en de rechtlijnige verkaveling ontstaan door de veenontginningen. De bebouwing bevindt zich op de hogere delen langs de Gatherweg en aan het zuidpuntje van de Bokkerijweg.
  • 3. Het middengebied ligt deels buiten de grenzen van het LOG, maar speelt een belangrijke rol doordat het middenin het LOG ligt. Het gebied bestaat uit een ontgonnen veenvlakte en is daardoor erg laag en nat. Mede hierdoor is het middengedeelte minder geschikt voor landbouwkundig gebruik. In het gebied liggen enkele kleine (natte) bosjes.
  • 4. De zuidkant kenmerkt zich door het kleinschalige landschap met mo-zaïekpatroon, een open es, een natte komvlakte, oude boerderijen en kronkelende wegen.


O p v a l l e n d e e l e m e n t e n

In het landschap is een aantal elementen duidelijk zichtbaar en aanwezig in het landschap. De hoogspanningskabels met bijbehorende masten zijn duidelijk aanwezig. Daarnaast is de snelweg A50, Apeldoorn - Zwolle, duidelijk aanwezig. De weg is grotendeels onbeplant, zodat er wel visuele relaties zijn tussen de oost- en westzijde van de weg.


O p e n l a n d s c h a p , l a n e n e n b o s s e n

Wat opvalt in het landschap zijn de beplantingen. Het centrale deel van het LOG is grotendeels een open landschap. Behalve wanneer maïsgewassen boven ooghoogte uitsteken. De massa in het LOG wordt gevormd door onder meer laanbeplanting en kleine (broek)bossen. Op de meeste erven, is naast de boerderij en schuren, erfbeplanting aanwezig. De kleine bossen en erven vormen de meeste massa in het landschap.


U i t g a n g s p u n t e n v o o r h e t b e s t e m m i n g s p l a n

  • ter bescherming van het reliëf in het plangebied wordt een aanlegvergunning opgenomen voor ophogen en afgraven van gronden;
  • behoud van open doorzichten in het gebied.

3.1.2 Cultuurhistorie (2)

Behoud, herkenbaarheid of versterking van de volgende aspecten is vanuit cultuurhistorisch perspectief van essentieel belang voor de identiteit van het buitengebied Beemte Broekland.


R u i m t e l i j k e s t r u c t u u r

  • de historische hoofdstructuur: Broeklanderweg - Beemterweg - Oude Beemterweg - Weg langs Apeldoorns kanaal, waarlangs een onregelmatige verkaveling;
  • de historische substructuur: parallelle rechte wegen tussen Broeklanderweg - Beemterweg, waaraan een regelmatige verkaveling ligt.


O p e n b a r e r u i m t e e n i n r i c h t i n g

  • restanten van enken en kleinschalige landschapselementen op de hogere gronden;
  • op de lager gelegen gronden een meer ruim opgezette 'open' agrarische inrichting met restanten van beplantingselementen langs graslandpercelen aan weerszijden haaks op de Nieuwe Wetering, tussen Verbindingskanaal en Beemterweg.

afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1063-von2_0005.jpg"

r u i m t e l i j k e s t r u c t u r e n B e e m t e , ( g e m e e n t e a p e l d o o r n )

( B r o n : g e m e e n t e A p e l d o o r n )

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(2) - STOA, Cultuurhistorische analyse Apeldoorn noord-oost, 16 augustus 2007


In het plangebied komt een tweetal (gemeentelijke) monumenten voor. Dit zijn de Bokkerijweg 11 en Broeklanderweg 21 en betreffen respectievelijk een boerderij en een schuurberg.


Op basis van de Cultuurhistorische beleidskaart (Nota I-cultuur, gemeente Apeldoorn) geldt in delen van het plangebied een hoge attentiewaarde. Hier is bij ruimtelijke ontwikkelingen cultuurhistorisch onderzoek verplicht. Centraal staat het streven naar behoud, herstel en versterking van cultuurhistorische waarden. Voor het overgrote deel van het plangebied geldt een gemiddelde attentiewaarde. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is cultuurhistorisch bureauonderzoek verplicht. Afhankelijk van de resultaten kan volledig onderzoek worden verplicht. Centraal staat het streven naar behoud, herstel en versterking van cultuurhistorische waarden.


afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1063-von2_0006.jpg"

U i t g a n g s p u n t e n v o o r h e t b e s t e m m i n g s p l a n

  • behoud cultuurhistorische waarden, lanenstructuur en verkaveling. Voor ingrepen die deze specifieke waarden aantasten is een aanlegvergunning nodig;
  • onder de SVBP2008 kunnen monumenten niet meer worden opgenomen op de verbeelding. Eventueel kunnen ze op een toelichtend kaartje worden opgenomen.


3.1.3 Archeologie


Bij het opstellen en uitvoeren van ruimtelijke plannen wordt rekening gehouden met zowel de bekende als de te verwachten archeologische waarden. Voor de onbekende waarden heeft de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) opgesteld. Voor de bekende waarden is de Archeologische Monumentenkaart (AMK) opgesteld.

afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1063-von2_0007.jpg"


Overigens heeft de gemeente Apeldoorn de beleidskaart 'Archeologie' vastgesteld. Op deze kaart zijn de verwachtingswaarden weergegeven, evenals gegevens over bijvoorbeeld aanwezigheid van essen. Afhankelijk van de afzonderlijke trefkansen is bepaald welk beleid van toepassing is bij bodemingrepen.


afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1063-von2_0008.jpg"

U i t s n e d e a r c h e o l o g i s c h e b e l e i d s k a a r t,
g e m e e n t e A p e l d o o r n


Wettelijk beschermde archeologische monumenten (op grond van de Monumentenwet 1988) komen in het plangebied niet voor. Dit zijn terreinen van zeer hoge archeologische waarde.


Terreinen met te beschermen archeologische waarden dienen in het bestemmingsplan te worden gekoppeld aan een beschermingsregeling die erin voorziet dat de waarden in acht worden genomen.


U i t g a n g s p u n t v o o r h e t b e s t e m m i n g s p l a n

  • bescherming van de archeologische waarden in de planregels (dubbelbestemming Waarde-archeologie).