direct naar inhoud van 6.4 Waterhuishouding
Plan: Bestemmingsplan Beekbergsebroek - Biezematen
Status: voorontwerp
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0200.bp1043-von1

6.4 Waterhuishouding

Algemeen

Het plangebied kenmerkt zich door een aflopend maaiveld en wisselende grondwaterstanden.

Voor de waterhuishouding wordt ingezet op een grondwaterneutrale ontwikkeling, waarbij de

effecten van de ontwikkeling van het bedrijventerrein minimale gevolgen hebben voor de directe omgeving van het gebied (vernatting of verdroging).

Er vindt geen extra waterafvoer plaats naar de gebieden buiten het ontwikkelingsgebied. In de planontwikkeling is daarvoor gezocht naar de optimale locatie voor de situering van de bedrijvenclusters en een watersysteem dat aansluit op de bestaande waterhuishouding in het gebied. Daardoor kan de ophoging beperkt blijven en wordt grotendeels aangesloten op het natuurlijk peilbeheer en de bestaande waterafvoer via natuurlijke waterlopen en –systemen (inclusief kwel).

De natte natuur valt samen met de natuurlijke laagte en de plaatsen waar kwel optreedt in het

gebied. Deze natte natuur geeft ruimte aan de waterbergingsopgave in het gebied, waarbij een combinatie wordt gezocht met de groene wig. Watergangen krijgen een robuuste natuurvriendelijke inrichting, waarbij rekening is gehouden met toekomstig beheer en onderhoud (strook van 5 meter langs de watergang). Doodlopende watergangen zijn voorkomen.

Maaiveldhoogte

De maaiveldhoogte varieert in Biezematen van circa 7 m +NAP tot circa 9 m +NAP. De lage delen bevinden zich in het noorden en zuiden van Biezematen. De hoge delen liggen globaal ten noorden en zuiden van de IJsseldijk. De laagste delen rond de entrees van het gebied vanuit De Maten en Hooilanden.

De maaiveldhoogte in Beekbergsebroek loopt af in oostelijke richting van circa 14 m + NAP nabij het Apeldoorns Kanaal tot circa 8 m +NAP ter hoogte van de A50. In beide deelgebieden geldt dat alleen de delen waar ook daadwerkelijk gebouwd zal worden (de clusters) opgehoogd worden. Afhankelijk van de positie in het plangebied zal de ophoging in hoogte variëren tot maximaal 1 meter. De nu al lagere delen in het gebied worden ingezet voor waterberging.

Bodemgesteldheid en hydrologie

Bij de positionering van de eilanden is rekening gehouden met de aanwezige grondwaterstanden. De natste delen bevinden zich in een zone ten westen van de Elsbosweg, waar in de planontwikkeling een groot deel van het uit te geven groen is gepositioneerd en in het zuidelijk (reservering uitbreiding A1) en noordelijk deel van Biezematen. Daarmee bevinden de te ontwikkelen bedrijvenclusters zich grotendeels op de drogere delen, die voornamelijk gelegen zijn aan de westzijde van Beekbergsebroek en het middendeel van Biezematen. Ook in Biezematen worden de natste delen zoveel mogelijk vrijgehouden van uit te geven kavels.

Waterstructuur

In het gehele plangebied sluit de nieuwe waterstructuur zoveel mogelijk aan op de bestaande

waterstructuur. Het streven is in beide deelgebieden gericht op een zoveel mogelijk grondwaterneutrale ontwikkeling. De karakteristiek van de waterstructuur verschilt per deelgebied. Bij de inrichting wordt rekening gehouden met gescheiden inzamelen van schoon (regen)water en vuilwater. Het afvalwater dat geproduceerd wordt op het bedrijventerrein en het regenwater van verharde oppervlakken wordt zoveel mogelijk aan de bron gescheiden. Het afgekoppelde regenwater wordt zoveel mogelijk bovengronds afgevoerd en via wadi's of in de waterbergingsgebieden geïnfiltreerd in de ondergrond en vervolgens langzaam afgevoerd via het watersysteem.

Het totaal te reserveren oppervlak aan waterberging bedraagt circa 10% van het netto verharde oppervlak.

Biezematen

Het noordelijk deel van Biezematen watert af naar de Ecofactorij via een duiker onder het spoor. Dit deel is tevens een belangrijke doorvoerroute voor overtollig oppervlaktewater uit de wijk de Maten. Het zuidelijk deel watert via een duiker af naar het gebied ten zuiden van de A1. De huidige watergangen in Biezematen zijn grotendeels permanent watervoerend.

De toekomstige waterstructuur sluit aan bij de huidige afwatering. De nieuwe waterstructuur is ingepast op basis van de geplande verkaveling van het bedrijventerrein. De watergangen zijn geprojecteerd langs de wegen en randen van het plangebied.

De functie van de watergangen in Biezematen is drieledig:

  • ontwatering en afwatering bedrijventerrein (beteugeling grondwaterstanden en afvoer overtollig water);
  • waterberging (opvang en buffering overtollig regenwater van verhardingen);
  • doorvoer overtollige oppervlaktewater uit de Maten. Het afvalwater van de Biezematen zal worden afgevoerd naar het rioolgemaal van het bedrijventerrein Ecofactorij. Dit afvalwater wordt verpompt naar de rioolwaterzuivering Apeldoorn-Noord.

afbeelding "i_NL.IMRO.0200.bp1043-von1_0022.jpg"Toekomstige waterstructuur (bron: Ontwikkelingsplan Regionaal Bedrijventerrein Apeldoorn Zuid)

Beekbergsebroek

De hyrdrologische begrenzing bovenstrooms bestaat uit het Apeldoorns Kanaal. Er is geen aanvoer of doorvoer van water uit andere gebieden. Er is geen interactie met oppervlaktewater uit het Beekbergerwoud. In de huidige situatie watert het volledige deelgebied af via drie watergangen in noordoostelijke richting.

De watergangen komen samen in één watergang. Deze watergang verlaat uiteindelijk het gebied via een duiker onder de A50. De afwatering van Beekbergsebroek bestaat uit greppels en sloten en is redelijk intensief. In de zone tussen de A50 en Elsbosweg en ten oosten van de Elsbosweg zijn de watergangen, mede onder invloed van kwel, min of meer permanent watervoerend. Ten westen hiervan vallen de watergangen min of meer droog in het zomerhalfjaar. In de toekomstige situatie bestaat de waterstructuur uit wadi's en watergangen. Het overtollige regenwater op de bedrijventerreinen wordt ingezameld via wadi's naast de wegen en getransporteerd naar de bergingszones aan de randen van het plangebied en in het middendeel naast de hoofdontsluiting. In de nattere delen gaan de wadi's over in permanent watervoerende watergangen. De functie van de wadi's en watergangen in Beekbergsebroek is zowel ontwatering als afwatering (beteugeling grondwaterstanden en afvoer overtollige water) van het bedrijventerrein en deels infiltratie van regenwater. De opvang en buffering van overtollig regenwater vindt plaats in waterbergingsgebieden.

Naar de behandeling van het afvalwater van het bedrijventerrein Beekbergsebroek zal een aanvullend onderzoek worden gedaan. Hierin wordt gekeken naar duurzame inzameling- en zuiveringsalternatieven ter plaatste en naar alternatieven voor het verpompen van het afvalwater naar de rioolwaterzuivering Apeldoorn-Noord.

Peilen

De toekomstige waterpeilen sluiten zoveel mogelijk aan bij de huidige peilen om negatieve effecten door verdroging tegen te gaan. De ontwatering zal deels verslechteren door het verdwijnen van de greppels en sloten ter plaatse van de bouwkavels. In de plandelen met een van nature hoge grondwaterstand is het daarom noodzakelijk om het maaiveld op te hogen. Er wordt rekening gehouden met een ophoging tot circa één meter in de laagste delen.

Het waterpeil in het noordelijk plandeel van de Biezematen bedraagt 6,6 m +NAP. Het waterpeil in het zuidelijk plandeel bedraagt 6,8 m +NAP.

Het waterpeil in het noordwestelijke deel van Beekbergsebroek bedraagt 12 m +NAP. In het zuidwesten van het gebied is dit 7 m +NAP.

De oppervlaktewaterpeilen binnen het plangebied veranderen aanzienlijk, maar dit heeft geen gevolgen voor de oppervlaktewaterpeilen in de omgeving of de afvoer uit het gebied.

Waterberging

Biezematen

Door het vervangen van de bestaande landbouwkundige ontwatering door een meer regulerende ontwatering stijgen de grondwaterstanden in Biezematen met meer dan 50 cm. Het RBAZ wordt grondwaterneutraal ontwikkeld, wat wil zeggen dat er niet meer grondwater uit het gebied afgevoerd mag worden dan nu het geval is. Om het te bebouwen terrein toch voldoende droog te houden dient Biezematen gemiddeld met 40 tot 80 cm te worden opgehoogd. Ook buiten het bedrijventerrein komen verhogingen van de grondwaterstand voor (circa 5-10 cm). De verhoging doet zich ook voor in een deel van De Maten en in de Ecofactorij, wat zonder maatregelen tot wateroverlast kan leiden. Er wordt voorzien in voldoende waterberging om bij neerslag het water binnen het gebied op te vangen en het peilbeheer van het oppervlaktewater verandert nagenoeg niet.

De waterberging in het noordelijk plandeel vindt voor een deel plaats in de watergangen langs de wegen. De watergangen krijgen in dit deel een breder profiel. Op de laagste delen van het gebied wordt ruimte gereserveerd voor waterberging. Het gaat in het noordelijke deel van Biezematen om een lager deel ter hoogte van de spoortunnel, waar ook de afvoerduiker naar de Ecofactorij zich bevindt. In het zuidelijk deel vindt de waterberging plaats in een zone naast de A1 ter hoogte van de afvoerduiker naar Hooilanden.

Beekbergsebroek

Beekbergsebroek Noord en Zuid moeten worden opgehoogd, met 40-80 cm. Door het verwijderen van de landbouwkundige ontwatering stijgen de grondwaterstanden tot circa 25 – 50 cm. Ter plaatse van de drains onder de wadi's dalen de grondwaterstanden juist met meer dan 25 cm.

Lokaal treedt ter hoogte van de Veldweg wateroverlast op en ook in de percelen direct ten westen van de waterberging is de ontwatering waarschijnlijk onvoldoende. Mitigerende maatregelen zijn noodzakelijk.

De eerste opvang van regenwater in Beekbergsebroek vindt plaats in de wadi's naast de wegen. De waterberging vindt vervolgens plaats in de middenzone naast de hoofdontsluiting en stroomafwaarts in het natte gebied ten westen van de Elsbosweg. Daar sluit zij aan op het bestaande systeem, dat afwatert onder de A50 door richting Hooilanden.

Watertoets

Het voorontwerp van dit plan wordt in het kader van het overleg ex artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening toegezonden aan het Waterschap Veluwe. De reactie van het Waterschap zal te zijner tijd worden ingevoegd.